Newton, 15 jaar te vroeg

Apple’s Newton was zijn tijd (te) ver vooruit. Toen het apparaat in 1993 werd gelanceerd was de Personal Computer pas aan haar opmars begonnen en de Palm Pilot en Windows Mobile lagen nog op de tekentafel. Destijds waren de verschillende varianten van de Newton stevig aan prijs, niet zo duur als een PC maar het maakte de keuze niet eenvoudig, PC of PDA. De prijs doet echter niets af aan het concept, een intelligent handzame Personal Digital Assistant (PDA) die zowel met de PC gegevens synchroniseerde (agenda, adresboek, e-mail) als standalone te gebruiken was.

Het Newton OS was een besturingssysteem waar je als gebruiker niets van merkte en dat was bijzonder te noemen, revolutionair zelfs. Er waren applicaties en een datawolk, waarbij alle applicaties tot alle gegevens toegang hadden. Het was dus niet nodig om bestanden te openen, te creeeren of op te slaan, dat ging allemaal vanzelf. En omdat de mens niet erg logisch te werk gaat bij het ordenen van zijn gegevens en steeds voor het dilemma staat hoe bestanden te noemen en in welke folder ze op te slaan, nam NewtonOS juist dat zwakke punt uit handen. Het was een genot om mee te werken. Alle kenmerken van de gegevens werden door het NewtonOS aangewend om de informatie te vinden of te gebruiken. Waarom dat zo prettig werkt? Bekijk maar eens een willekeurig harde schijf van een willekeurige PC gebruiker, of nog beter de Outlook Inbox van een willekeurige e-mail gebruiker. Iedereen probeert een min of meer sluitende ordening en archivering op te zetten. Een hopeloze zaak waarmee veel tijd verloren gaat en dan nog is er geen garantie dat de gegevens eenvoudige zijn terug te vinden. Al die sores nam het NewtonOS uit handen, overigens zonder dat de gebruiker zich daarvan bewust was, het werkte gewoon heel intuïtief. En dat is een prestatie die nog geen enkel ander besturingssysteem heeft geëvenaard.

Handschriftherkenning
Waar de Newton sterk onder te lijden had was de handschriftherkenning die tot ongekende hoogte werd gehypt. Het kon daarna alleen nog maar tegenvallen, terwijl mijn ervaring was dat de handschriftherkenning eigenlijk heel erg goed werkte, zelfs met mijn handschrift. Helaas moeten voldoen aan te hoge verwachtingen is een bijvoorbaat verloren race. Naast de toepassingen en de handschriftherkenning was het ding eigenlijk heel geschikt om als e-bookreader dienst te doen. Er waren echter niet veel uitgevers die daar brood in zagen, ik kan me niet herinneren dat daar een commercieel aanbod voor was. Wel was het mogelijk zelf documenten naar de Newton over te zetten, ik heb het allemaal geprobeerd en de scherm kwaliteit, zowel resolutie als contrast liet dat zonder meer toe.

Ik heb mijn Newton uiteindelijk na een jaar of twee in een lade opgeborgen en daar is ie niet neer uitgekomen. Kort doorop schafte ik een Palm Pilot aan, met een minder goed scherm en minder applicaties, veel mindere handschriftherkenning maar met twee belangrijke voordelen, hij past in je broekzak en de batterijen gingen langer mee. Technisch superieur was de Palm niet maar het ding was op een paar punten wel bruikbaarder, om er e-books op te lezen was ie dan net weer niet geschikt, gewoon te klein een te lage resolutie van het scherm. Hoewel ik toch wel een paar honderd door gepassioneerde amateurs ingescande / overgetypte teksten in Palm formaat op een cd-tje heb liggen, ben ik nooit verder dan de eerste paar bladzijden van een boek gekomen op de Palm Pilot.
Gaat de iPhone of Apple’s Mobile computing platform waarop wordt gepsculeerd daar verandering in brengen? Het bedrijf heeft er in ieder geval 15 jaar na kunnen denken over het platform naast de inmiddels meer dan ingeburgerde Personal Computer. Vanavond na de keynote van Steve Jobs weten we meer.