Tunnelvisies en toneelstukjes

Onvoorstelbaar dat hoger opgeleide en slimme mensen tot diep in de nacht kunnen debatteren over details en daarbij de hoofdzaken volledig uit het oog verliezen. Onvoorstelbaar dat een premier en zijn secondanten geen gevoel voor communicatie hebben. Idioot dat ik er tot diep in de nacht met een almaar stijgende verbazing naar heb zitten kijken. De rijdende trein; we doen het nu eenmaal zo.

En ik heb het jarenlang in een uitgeverij ook zo gedaan, omringd door slimme collega’s. Honderden vergaderingen heb ik voorgezeten en meegemaakt. Op het laatst nam ik geen pen en papier meer mee naar een vergadering, niet zo fatsoenlijk dat geef ik onmiddellijk toe, maar mijn stelling was: ‘als het echt belangrijk is, dan onthoud ik het wel’. Dat was en is ook zo. En ik heb een op het oog serieuze vergadering wel eens ernstig verstoord door binnen te lopen en te roepen: ‘zijn jullie een toneelstukje aan het doen’? Of ik vergeleek de uitgeverij met een soap opera met iedere dag een nieuwe aflevering. De conclusie dat het beter was dat ik wat anders ging doen, heb ik gelukkig zelf kunnen trekken ;-)

De balans tussen het in stand houden van de vertrouwde processen en omgeving en het doorlopend willen veranderen is een lastige, maar ik ben ervan overtuigd dat de uitgeefbranche juist nu  veranderingsprocessen moet stimuleren. Iedereen is jaloers op werknemers van Google die de vijfde dag van de week zelf mogen invullen. Dat levert nieuwe ideeën op, verhoogt het werkplezier, maar bovenal neem je de werknemer serieus. Natuurlijk is een werknemer onderdeel van het collectief, maar vooral ook een individu met slimme ideeën. En waarom zou je daar geen gebruik van maken?

Wat ook helpt: neem jezelf niet al te serieus. Een chefje die fouten toegeeft en zichzelf kan relativeren is een verademing. Dat schept een cultuur waarin ideeën kunnen gaan bloeien, experimenten mogelijk zijn en een mislukking telt als nieuwe ervaring.

Belangrijk is ook dat je weet waarin de uitgeverij uitblinkt, wat zijn de sterke punten? En wat maakt de merken van de uitgeverij uniek en anders (de rode en blauwe oceanen)? En hoe zou het er bij ons uitzien als we helemaal opnieuw zouden beginnen?

Zo nu en dan even ontsnappen aan de dagelijkse realiteit helpt. Een brainstorm in de sneeuw of op het strand is echt anders dan in een vergaderruimte met Albron-broodjes. Welke brainstorms herinnert u zich nog? Of vraag eens iemand van buiten om mee te denken.

Nu de uitgeefsector zo verandert, is de noodzaak om mee te bewegen groter dan ooit. Dan red je het niet met een afdeling ‘innovatie’, een werkgroep of commissie. Dan is een cultuuromslag noodzakelijk.